Sáng sớm cuối năm, sương còn phủ nhẹ bầu trời và cái se lạnh nơi tu viện khiến tôi chậm bước, khép mình trong chiếc áo dòng và cũng khép mình vào cõi nội tâm. Không có tiếng pháo, không tiếng nhạc xuân rộn rã ngoài phố. Chỉ có một sự thinh lặng trải rộng, đủ để nghe tiếng lá khẽ chạm nhau và những chuyển động rất nhỏ trong lòng. Con đường ngắn từ phòng đến nhà nguyện vẫn quen thuộc như bao ngày. Nhưng sáng nay, mỗi bước chân như chạm vào một điều khác lạ. Năm nay, tôi ở lại.Tôi đang sống năm tập trong Dòng Cát Minh. Một năm đặc biệt, không phải vì có điều gì lớn lao xảy ra bên ngoài, nhưng vì bên trong tôi đang diễn ra một hành trình âm thầm mà sâu xa. Năm tập là năm được dành riêng để ở lại với Chúa, để học cách ở một mình với Ngài, để khám phá ý định của Ngài trên cuộc đời mình. Nếu những năm trước, cuối năm là những tất bật đặt vé, chuẩn bị hành lý, mong ngóng từng ngày để trở về quê, thì năm nay, tôi học cách ở lại. Ở lại trong nhà dòng. Ở lại trong thinh lặng. Ở lại trong chính câu hỏi ơn gọi của mình.
Là người sống tình cảm, tôi không thể nói rằng lòng mình hoàn toàn bình thản. Đây là năm đầu tiên tôi ăn Tết xa nhà. Thiếu đi cảm giác đoàn tụ gia đình, thiếu tiếng cười rộn rã của những người thân yêu, thiếu cái lạnh của miền Bắc và sắc hồng của những cánh hoa đào mỗi độ xuân về. Tôi nhớ những bữa cơm tất niên, nhớ những lần cả nhà quây quần bên nhau. Nỗi nhớ ấy không ồn ào, nó lặng lẽ như một mạch nước ngầm, đôi khi chạm đến lòng mình trong những giờ kinh.
Thế nhưng, chính trong nỗi nhớ ấy, tôi được mời gọi bước vào một chiều kích khác của sự hiệp thông. Đời sống Cát Minh làm tôi từ từ hiểu ra rằng sự hiệp nhất đích thực không chỉ nằm ở khoảng cách địa lý, mà hệ tại ở việc cùng gặp nhau trong Thiên Chúa. Trong mỗi Thánh lễ, mỗi giờ kinh phụng vụ và những phút cầu nguyện riêng, tôi dâng gia đình và những người thân yêu cho Chúa. Tôi nhận ra rằng chúng tôi vẫn đang “sum họp” nhưng là trong Thánh Thể, trong lời cầu nguyện, trong tình yêu của Đấng vượt trên mọi khoảng cách. Đó là một sự đoàn tụ linh thiêng, kín đáo nhưng sâu bền hơn bất cứ cuộc gặp gỡ nào bên ngoài.
Càng sống năm tập, tôi càng thấm thía điều mà thánh Têrêsa Avila đã nói về “lâu đài nội tâm” nơi Thiên Chúa ngự trị trong tâm hồn mỗi người. Mùa xuân bên ngoài có thể đến rồi đi, nhưng mùa xuân trong nội tâm chỉ nở khi con người biết quay vào bên trong và ở lại với Chúa. Năm nay, tôi không còn chạy theo những náo nhiệt của Tết. Tôi học cách bước vào “nội thành” của lòng mình, nơi Chúa đang chờ đợi tôi trong thinh lặng. Ở đó, tôi đối diện với nỗi nhớ, với những khát khao, với cả những giới hạn của mình và dần dần, tôi để cho Chúa thanh luyện chúng.
Tết nơi tập viện mang một vẻ đẹp rất khác. Không ồn ào, không rực rỡ, nhưng ấm áp tình huynh đệ. Những buổi cùng anh em và mọi người gói bánh chưng để phát cho người nghèo, tôi cảm nhận được niềm vui của sự trao ban. Khi đôi tay chạm vào từng chiếc lá dong, từng nắm gạo, tôi nghĩ đến những gia đình khó khăn sẽ đón nhận món quà nhỏ bé này. Niềm vui ấy không phải là niềm vui của việc được nhận, mà là niềm vui của việc cho đi. Cùng nhau dọn dẹp, trang trí nhà cửa, tôi thấy mình không còn là một cá nhân lẻ loi, nhưng là một phần của cộng đoàn. Ngôi nhà của tôi giờ đây không chỉ là căn nhà nhỏ nơi quê hương, mà là mái nhà lớn của đời thánh hiến, nơi tôi học sống cầu nguyện, huynh đệ và phục vụ - ba trụ cột của linh đạo Cát Minh.
Có một sự thay đổi rất rõ trong lòng tôi năm nay. Trước đây, niềm vui Tết phần lớn đến từ những điều bên ngoài: gặp gỡ, sum họp, những chuyến đi, những bữa tiệc. Còn bây giờ, tôi được mời gọi tìm một niềm vui sâu xa hơn, niềm vui phát xuất từ việc biết mình thuộc về Chúa. Đó không phải là cảm xúc bùng nổ, nhưng là một sự bình an âm thầm. Không phải là tiếng cười lớn, nhưng là một nụ cười nhẹ trong lòng khi nhận ra mình đang đi đúng con đường.
Tôi ý thức rằng, cái tết này rồi cũng sẽ qua. Những ngày đầu xuân rồi cũng trở lại nhịp sống thường ngày. Hoa sẽ tàn, lịch sẽ thay, thời gian vẫn tiếp tục trôi. Nhưng có một mùa xuân không lệ thuộc vào thời gian là mùa xuân của ân sủng, mùa xuân của sự kết hiệp với Thiên Chúa. Mùa xuân ấy không ồn ào, không rực rỡ, nhưng bền vững. Và tôi - một tập sinh Cát Minh vẫn đang đi tìm mùa xuân ấy mỗi ngày: trong Thánh lễ, giờ kinh, bổn phận thường nhật và những hy sinh nhỏ bé.
Năm đầu tiên ăn Tết xa nhà đã dạy tôi một bài học quan trọng: tình yêu không bị giới hạn bởi không gian, và niềm vui không chỉ nằm ở sự đoàn tụ bên ngoài. Khi trái tim được mở rộng trong Thiên Chúa, gia đình tôi không mất đi, nhưng được đặt vào một không gian rộng lớn hơn: trong lòng Hội Thánh, trong lời cầu nguyện, trong mầu nhiệm hiệp thông.
Trong cái lạnh dịu của buổi sáng cuối năm, tôi cảm nhận rõ hơn hơi ấm của Chúa đang âm thầm bao bọc đời mình. Và từ tận đáy lòng mình, tôi xin gửi đến gia đình, những người thân yêu, bạn bè và tất cả mọi người lời chúc năm mới: xin cho mỗi người tìm thấy mùa xuân của riêng mình trong Thiên Chúa, một mùa xuân không tàn phai, một mùa xuân của bình an và ân sủng.
Giuse Trần Hợp
Tập viện Thánh Giuse, ngày 16/2/2026