Cách đây tròn 70 năm sau, chiến thắng Điện Biên Phủ, Hiệp định Genève được ký kết, hòa bình lập lại trên toàn lãnh thổ Việt Nam. Theo đó, đất nước tạm thời bị chia ra hai miền nam-bắc, dự kiến chờ 2 năm sẽ tổng tuyển cử thống nhất đất nước. Vĩ tuyến 17 được xác định là ranh giới hai miền.
Đế quốc Mỹ và chính quyền Sài Gòn phá hoại Hiệp định Genève chia cắt lâu dài đất nước, biến miền nam thành thuộc địa kiểu mới và căn cứ quân sự để tấn công miền bắc xã hội chủ nghĩa.
Trong suốt 21 năm, Vĩnh Linh là bàn đạp tiền tiêu, là điểm tập kết, trung chuyển, cửa ngõ để nguồn nhân lực, vật lực từ bắc vào nam theo cả ba đường: Qua sông, qua núi và trên biển, và cũng là nơi hứng chịu sự oanh tạc, trút giận của kẻ thù không ngày nào ngưng nghỉ. Trong suốt những năm tháng đế quốc Mỹ leo thang đánh phá miền bắc, mỗi người dân Vĩnh Linh phải gánh chịu 7 tấn bom đạn. Xóm làng bị cày nát bởi sự khốc liệt của chiến tranh. Cuộc sống của người dân chuyển hẳn xuống hầm hào, địa đạo. Những lớp học diễn ra trong tiếng bom rơi, đạn nổ. Một số địa đạo ở xã Vĩnh Giang, Vĩnh Quang, Vĩnh Thạch, Vĩnh Hòa bị bom Mỹ đánh sập làm hàng trăm người chết, trong đó có nhiều em nhỏ.
Nhận định chiến tranh còn kéo dài, để bảo vệ sự sống cho các em nhỏ, Trung ương Đảng đã đề ra Kế hoạch 8 - K8 (tức triển khai từ tháng 8/1966), nhằm di dân ra khỏi vùng chiến sự ác liệt, giảm mật độ dân số ở tuyến lửa. Với kế hoạch này, khoảng 30 nghìn em nhỏ từ 5 đến 15 tuổi ở vùng chiến tuyến Vĩnh Linh, Quảng Bình cần được sơ tán ra các tỉnh phía bắc. Mục đích của K8 là để “gìn giữ lực lượng và nòi giống”, bảo đảm cho lực lượng ở lại chiến đấu yên lòng đánh giặc; đồng thời, Trung ương Đảng cũng mong muốn các em có điều kiện học tập, sau này trở về xây dựng lại quê hương.
Ban chỉ đạo K8 do Phó Thủ tướng Trần Hữu Dực làm Trưởng ban, Thứ trưởng Nội vụ Lê Tất Đắc đặc trách chiến dịch. Trưởng ban K8 đặc khu Vĩnh Linh, Quảng Trị là đồng chí Trần Đức Hạnh (ủy viên Thư ký Ủy ban hành chính), đồng chí Nguyễn Văn Tu (Phó Trưởng ty Giáo dục) làm Phó ban. Đồng chí Lại Văn Ly, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Bình là Trưởng ban chỉ đạo K8 Quảng Bình.
Nhà giáo ưu tú Dương Ngọc Trai, nguyên Trưởng phòng Giáo dục huyện Vĩnh Linh, nguyên Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Vĩnh Linh vẫn còn nhớ, đó là một buổi sáng tháng 6, khi ông đến Ty Giáo dục Vĩnh Linh, đóng tại chiếc lán hầm ở thôn Đặng Xá, xã Vĩnh Lâm, cạnh bờ nam sông Sa Lung, các thầy Lê Trọng Từ, Trưởng Ty, thầy Nguyễn Xuân Sang, Trưởng phòng Tổ chức cán bộ và thầy Nguyễn Văn Màng, Trưởng phòng Hành chính Quản trị đã đợi sẵn để giao nhiệm vụ tham gia đội liên ngành thực hiện chiến dịch K8. Thầy Sang còn dặn thầy Trai, đây là nhiệm vụ tối mật, không được tiết lộ với bất kỳ ai.
Đội công tác liên ngành có nhiệm vụ tổ chức, triển khai kế hoạch sơ tán học sinh trên cung đường từ Vĩnh Linh đến Võ Xá, xã Võ Ninh, huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình. Đội công tác liên ngành ấy có tên gọi là trạm K8 Vĩnh Linh với mật danh trạm 31B (tức số điện thoại của trạm).